ხერხემლის მალებს შორის მდებარეობს სპეციალური ამორტიზატორები - მალთაშუა დისკოები. თითოეული დისკო შედგება მკვრივი ფიბროზული გარსისა (ბეჭედი) და შიგნით მოთავსებული ჟელესებრი ბირთვისგან.

დისკოს თიაქარი (ანუ პროტრუზია/ექსტრუზია) ვითარდება მაშინ, როდესაც გარე გარსი ზიანდება (სკდება) და შიგთავსი (ბირთვი) გარეთ გამოდის. ეს "გამონაშვერი" აწვება მეზობლად მდებარე ნერვულ ფესვებს, რაც იწვევს ტკივილს და ანთებას.

როგორ ვლინდება და როგორ ისმება დიაგნოზი?

ძირითადი სიმპტომები:

• იშიაზი: მჭრელი ტკივილი, რომელიც წელიდან დუნდულოში და ფეხში გადადის.
• დაბუჟება: "ჭიანჭველების ცოცვის" შეგრძნება ან მგრძნობელობის დაკარგვა ფეხში.
• სისუსტე: კუნთების ძალის შემცირება, მაგალითად, ტერფის მოძრაობის გაძნელება.

დიაგნოსტიკის "ოქროს სტანდარტი": თიაქრის ზუსტი ლოკალიზაციისა და ზომის დასადგენად გამოიყენება მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (MRI).
 

მკურნალობა ოპერაციის გარეშე

პაციენტთა უმრავლესობისთვის (80-90%) კონსერვატიული მკურნალობა ეფექტურია. ეს არის კომპლექსური მიდგომა, რომელიც მიზნად ისახავს ანთების შემცირებას და ხერხემლის ფუნქციის აღდგენას.

ძირითადი მეთოდები:

• მედიკამენტები: ანთების საწინააღმდეგო პრეპარატები.
• ფიზიოთერაპია და ვარჯიში: სპეციალური ვარჯიშები კუნთოვანი კორსეტის გასამაგრებლად.
• სამკურნალო ბლოკადა: მედიკამენტის შეყვანა უშუალოდ ანთების ზონაში სწრაფი ეფექტისთვის.
  
  
   

     როდის არის საჭირო ოპერაცია?

• ქირურგიული ჩარევა განიხილება მაშინ, როდესაც კონსერვატიული მკურნალობა (4-6 კვირა) უშედეგოა, ტკივილი გაუსაძლისია ან აღინიშნება ნერვის დაზიანების ნიშნები (ფეხის სისუსტე, დამბლა).
• თანამედროვე მეთოდები: დღეს პრიორიტეტი ენიჭება მინიმალურ ინვაზიურ ქირურგიას, რომელიც სრულდება საოპერაციო მიკროსკოპის (მიკროდისკექტომია) ან ენდოსკოპის (ენდოსკოპიური დისკექტომია) გამოყენებით. ეს მეთოდები უზრუნველყოფს სწრაფ რეაბილიტაციას და მცირე განაკვეთს.
  
   

შედეგები და შესაძლო რისკები
 

• პროგნოზი: მინიმალური ინვაზიური ქირურგიის შემდეგ პროგნოზი კეთილსაიმედოა. პაციენტების უმრავლესობა თავისუფლდება ტკივილისგან და სწრაფად უბრუნდება აქტიურ ცხოვრებას.
• შესაძლო გართულებები: მიუხედავად მაღალი უსაფრთხოებისა, ნებისმიერ ოპერაციას ახლავს რისკები, როგორიცაა ინფექცია, სისხლდენა, ან (იშვიათად) თიაქრის რეციდივი (განმეორება) იმავე დონეზე.
• რეაბილიტაცია: სრული გამოჯანმრთელებისთვის აუცილებელია ექიმის რეკომენდაციების დაცვა და სპეციალური პოსტოპერაციული ვარჯიშების შესრულება.